Zoek
Sluit dit zoekvak.

Veldhovens geweten

Veldhovens geweten is een artikelreeks in het Veldhovens Weekblad over bijzonder Veldhovens erfgoed.

KPJ Sportdagen van weleer

De KPJ (Katholieke Plattelands Jongeren) is in de jaren twintig van de vorige eeuw ontstaan uit de Rooms Katholieke Jonge Boerenstand (RKJB) en de Boerinnen Jeugd Bond (BJB). De activiteiten zijn destijds gericht op het kunnen runnen van een boerderij of een tuinderij en bestaan hoofdzakelijk uit het bijhouden van proefvelden, het ‘sleutelen’ aan landbouwwerktuigen en het verwerken van landbouwproducten. Daarnaast worden voor de invulling van de vrije tijd activiteiten opgezet, zoals de sportdagen.

Sportdagen
De hoogtijdagen van de sportdagen liggen in de jaren 70. In de provincie Noord-Brabant doen hier jaarlijks zo’n 10.000 jongeren aan mee. Ze gaan de competitie aan op de onderdelen muziekoefening, piramidebouw, touwtrekken, volksdans, atletiek en marcheren. De provincie is opgedeeld in een groot aantal kringen. De afdelingen Zeelst en Oerle behoren tot kring Eindhoven. Elke kring organiseert jaarlijks twee sportdagen, steeds door een andere afdeling. De beste afdelingen (dorpen) uit de verschillende kringen worden toegelaten op de jaarlijkse interkring. Vanaf de jaren 70  zijn het met name de dames van de dorpen Zeelst en Oerle die met regelmaat deelnemen aan de interkring. In tegenstelling tot de kringsportdagen is er op interkring geen sprake van enige rivaliteit tussen beide dorpen. Vaak gaat men samen in een bus naar de interkring.

Maatschappelijke ontwikkelingen
Door de jaren heen zijn er een aantal maatschappelijk ontwikkelingen van invloed geweest op de KPJ. Allereerst was er (en is er nog altijd!) een sterke daling in het aantal gezinsbedrijven in de land- en tuinbouw en daarmee ook het aantal bedrijfsopvolgers. Zo zijn in Veldhoven vrijwel geen agrariërs meer actief. Tegelijkertijd groeit in de jaren 60, 70 en 80 de bevolking op het platteland, die het inkomen niet direct uit de landbouw haalt. Steeds meer plattelandsjongeren zijn niet meer van ‘boeren kom af’ en willen dan ook niet als katholieke plattelandsjongeren geïdentificeerd worden.

Eigenlijk is het bij de KPJ zo: ‘Datgene wat de jongeren aanspreekt wordt georganiseerd. Geef ze zelf de verantwoordelijkheid. Die kunnen ze best dragen’.

Tijden en activiteiten veranderen
In de jaren 70 en 80 zijn de activiteiten enorm veelzijdig. Naast de sportdagen is daar het enorm populaire handbal. Ook zijn er tal van culturele activiteiten met dans, cabaret en muziek. Maar ook uitwisselingen met andere afdelingen, zomerkampen, Amerikaanse fuiven, droppings, ophalen oud-papier, ploegwedstrijden tot het bouwen van carnavalswagens staan op de activiteitenkalender. Met deze laatste worden eerste prijzen behaald in Veldhoven en ver daarbuiten tot in België aan toe. Menig oudere Veldhovenaar herinnert zich nog wel de papier snippers, die rijkelijk uit het confettikanon naar beneden dwarrelden. Voor de een prachtig! Voor een ander wat minder! Beide zijn ongetwijfeld waar! Maar vergeet niet dat de jeugd met het bouwen van een carnavalswagen maanden ‘onder de pannen’ is. Bovendien zorgt het voor een groot saamhorigheidsgevoel.

Verantwoordelijkheid dragen
De KPJ is in die jaren een prachtige eigentijdse vereniging voor de jeugd, daarbij ook nog eens geleid door de jongeren zelf. De leiding van de vereniging is vaak niet ouder dan 18 tot 22 jaar. Dat maakt dat het kader al vroeg verantwoordelijkheid draagt voor leeftijdsgenoten. Veel kaderleden hebben daar later in hun arbeidzame leven veel profijt van.

Terugkijkend op al die activiteiten bovenal een fantastisch mooie tijd!

Foto: Katholieke Plattelandsmeisjes.
Zittend v.l.n.r. : Nelly Kouwenberg, daar achter Maria Bogaerts, Mieke Jacobs, Nel Verberne, Marij Coppelmans (geknield), Joke Kouwenberg (Polderstraat), Francien Renders, Joke Kouwenberg (Akkereind).
Staand v.l.n.r.: José Coppelmans, Gerrie Kuiken, Loes Coppelmans (sportleidster), Annie Kouwenberg, daar achter Diny Verberne, Ria van Diessen, Sjan Couwenberg.

MEER ARTIKELEN

Het verdwenen schilderij

Eeuwenlang heeft in de R.K. pastorie van Veldhoven-Dorp een schilderij gehangen waarop de familie Bertrandt staat afgebeeld. Naar één van de afgebeelde familieleden – Carolus Bertandt – is in Veldhoven in 1967 een straat vernoemd, de Pastoor Bertrandstraat. Tegenwoordig hangt het schilderij in de abdij van Postel.

Lees meer

Soldaten in de Kempen

Ze waren welkome gasten in september 1944, maar in de loop van haar geschiedenis heeft de Kempen ook veel last gehad van legers die door de regio trokken en er huis hielden.

Lees meer

“It is mei sizzen net to dwaen”

Merefelt, hoogste etage, uitzicht over Veldhoven. Ideaal voor een ‘starter’ op de woningmarkt, maar ook voor een moeder en oma van 98. Sjoerdje Beerens – ze leefde in drie culturen – voelt zich er thuis. Zij vertelt waarom.

Lees meer

Extreem weer in Veldhoven: dakstro als veevoer

We klagen graag over het weer: te heet, te nat, te koud, te droog. Afgelopen winter stond in het teken van de wateroverlast. Overheidsmaatregelen vangen dan de ergste schade op zodat de lasten voor de burger worden beperkt. In het verleden waren de klappen groter.

Lees meer

Op de markt is een gulden…

“Uiteraard is er een gemeentelijk Marktreglement,” zegt marktmeester Jeroen Sanders van de weekmarkt in het Citycentrum. “Maar de gezamenlijke marktkooplui hebben ook met elkaar praktische afspraken gemaakt. Zij kennen de regels en weten wat werkt in de praktijk.

Lees meer

D’r is gin schonder plekske op de wirreld

Ieder jaar vindt in Nederland op 11 november een aardverschuiving plaats. Vanaf die datum worden veel plaatsen opeens aangeduid met een bijnaam, en dat blijft dan zo tot en met carnaval. De carnavalsnaam voor Veldhoven wordt ‘Rommelgat’ en het carnavalskrantje krijgt de naam ‘de Rommelpot’.

Lees meer

Ongenode buitenlandse gasten en petazzi

Stel je voor: de gemeente laat weten dat zij vanwege een ernstig woningtekort jouw huis heeft aangewezen voor huisvesting van vier mannen. Niemand wacht op zo’n toewijzing. In de oorlog was dat een normale procedure.

Lees meer

De eerste generatie Oekraïnse migranten

Migranten staan hoog genoteerd in de politieke agenda. Sommige Veldhovenaren boden en bieden onderdak aan Oekraïners. Hoe ging en gaat Veldhoven om met deze buitenlanders? Erfgoedhuis Veldhoven vraagt Veldhovenaren naar hun ervaringen als migrant of nauw betrokkene bij migratie.

Lees meer

We goan wir rommelen in ’t gat

Het door Sjef Eikemans en Sjef Smolders in 1961 op het verzoek van de gemeente opgerichte organiserend comité geeft zichzelf de naam van ‘de Frotters’, ontleend aan de toen nog bloeiende sigarenindustrie; men noemt iemand die hierin werkzaam is unne Frotter.

Lees meer

Ploegwedstrijden, levende historie

Ploegwedstrijden zijn in Veldhoven al vele decennia een begrip. In 2023 werd aan de Oerse Baan de 67e editie gehouden. Bij de eerste wedstrijd in 1957 zijn het de paarden die de ruime overhand hebben: in Zeelst zijn er destijds maar twee boeren die een trekker hebben.

Lees meer

Weversliedjes

Dat hand- of huiswevers een armoedig bestaan hadden blijkt uit officiële stukken maar ook uit liedjes uit die tijd. In 1834 staan er in Zeelst 49 huizen waarvan bekend is dat de eigenaar wever van beroep is. De landmeter van het kadaster tekent hierbij aan dat het om slecht gebouwde huizen gaat waar de linnen- en pellenwevers wonen

Lees meer

Koning Klant werd praktisch

“Het gat van Veldhoven is gedicht” meldde het Eindhovens dagblad op 29 september 1978, daags na de officiële opening van het Citycentrum. De eerste fase van een stedelijke ontwikkeling die op 19 oktober 1983 werd voortgezet met de afronding van de tweede fase, 40 jaar geleden.

Lees meer

De Onze Lieve Vrouwedijk versus De Run 5100

Soms gaan straatnamen heel lang mee. In wat sinds 1921 de gemeente Veldhoven is, komen we in de 16e eeuw straatnamen tegen die we nog herkennen: Sittersewech, Eyndhovesche wech, Muggenhoelstraet. Een straatnaam met een lange geschiedenis en een bijzondere status is de Onze Lieve Vrouwedijk.

Lees meer

Een donderslag bij heldere hemel

Op de zonnige ochtend van zondag 17 september 1944 wordt de bevolking van het kerkdorp Zeelst opgeschrikt door een geallieerd bombardement. Bij het bombardement zijn 19 burgerslachtoffers te betreuren. Nog ieder jaar worden op 17 september de slachtoffers herinnerd en herdacht.

Lees meer