Beknopte samenvatting van de lezing over Brabant door Philip Peeters, erfgoedambtenaar bij de provincie Noord-Brabant
De boeiende geschiedenis van Noord-Brabant wordt nog boeiender en begrijpender wanneer we de demarcatielijn uit 1648 (de Vrede van Münster: Spanje staat de soevereiniteit over noordelijk Brabant af aan de Staten-Generaal) overstijgen en even wegdenken en dat dus ‘Noord’ meer dan een geografische verwijzing is die binnen de Nederlandse context nergens op slaat, maar binnen de context van de Benelux of zelfs Europa enorme relaties en verbanden blootlegt waarin Noord-Brabant een deel van een groter geheel is.
Er schuilt ‘meer’ in de naam Noord-Brabant
Ook Brabanders uit het noorden hebben gevochten voor de Hertog om gebieden in het oosten te verwerven.
Brabanders uit het noorden hebben de Hertog van Brabant bijgestaan om een verzoek in te dienen bij de paus om een universiteit op te richten, waarvan we vandaag ook in Noord-Brabant de vruchten van plukken denk maar aan IMEC (Interuniversitair Micro-Electronica Centrum, onderzoekscentrum op het gebied van micro-elektronica, nanotechnologie, kunstmatige intelligentie, ontwerpmethodes en technologieën voor ICT-systemen met campus in Leuven) en ASML.
Brabantse bouwmeesters en architecten hebben een bouwstijl (Brabantse Gotiek) geïntroduceerd die in de Lage Landen populair werd.
De heren van Breda die leenmannen waren van de Hertog van Brabant hebben zich tijdens de Bourgondische en Habsburgerse periode tot in de hoogste regionen op diplomatiek en politiek vlak in de kunst en zelfs culinair kunnen ontplooien Ze hebben zelfs mede bijgedragen tot het introduceren van de renaissance in de lage landen.
Bourgondisch
In 1648 ging in het noorden dat ‘Bourgondisch’ Brabant in een kist met een groot slot erop. De Noord-Brabanders gingen in het Generaliteitsland als Staats-Brabanders in een soort van winterslaap die bijna 160 jaar zou duren. Maar toen Napoleon deze kist weer opende, kwamen de oude Bourgondische gewoonten terug. En dat verklaart waarom de Noord-Brabanders het meest bourgondisch zijn van Nederland.
Koester Brabant
Maar er zijn kapers op de kust, vindt Peeters. Dat zijn de Vlamingen, of beter de Vlaams nationalisten. Als er geen krachtig signaal was gekomen uit Belgisch Limburg dat zij niet gediend waren met het opheffen van haar provincie, dan stond er nu in het Vlaamse regeerakkoord dat de vijf Vlaamse provincies zouden verdwijnen. Dat betekent dat Antwerpen en Vlaams-Brabant (de provincies die in Hertogdom lagen) zouden verdwijnen. Enkel Noord-Brabant en Waals Brabant zouden dan overblijven van het roemrijke en ondeelbare Brabant met daar tussen het gecreëerde Vlaanderen. Het is dus best mogelijk dat we op de Noord-Brabanders moeten rekenen om de Brabantse erfenis onder de aandacht te houden. Koester die naam zou ik zeggen.
Peeters sluit af met: “Ik hoop dat wanneer jullie straks of later het lied Brabant van Guus Meeuwis op de radio horen, erkennen dat het licht van Brabant op meerdere plaatsen brandt. En voor ik het vergeet, hang voortaan op 25 oktober de Brabantse vlag uit want dan is Prinses Elisabeth, de hertogin van Brabant jarig. Jullie krijgen allemaal de groeten van de haar.”
