Met één grote klap wordt in de nacht naar zondag 28 juni de Zilster Molen onthoofd. De kap en de wieken worden door een zware onweersstorm tegen de grond gekwakt. Bijna 170 jaar molengeschiedenis geveld. Komt dat nog goed? Waarschijnlijk wel. De molen heeft letterlijk en figuurlijk al heel wat stormen doorstaan en de familie Kerkhofs, sinds 1912 ziel en eigenaar van de molen, is voor geen kleintje vervaard.
Voor de wind
In november 1912 trekt Janus Kerkhofs, zoon van een Reuselse mulder, naar Zeelst en wordt er eigenaar van de in 1858 gebouwde molen. Twee weken na zijn komst begeven de wieken het. Hij moet diep in de buidel tasten voor nieuwe wieken. Maar het gaat hem voor de wind. Zelfs op zondag moet er soms gewerkt worden om ieder zuchtje wind te benutten. Janus vraagt de burgemeester dan om toestemming. Die vindt het goed als de pastoor het ook goed vindt.
De wieken zeggen het
Ten tijde van opa Janus Kerkhofs versturen de wieken ook berichten. Als er bij de Kerkhofs een jongen wordt geboren, staan de wieken recht, bij de geboorte van een meisje staan ze een tikkeltje schuin. Bij een overlijden hellen ze verder over.
Rijksmonument
Als de molen ruim 100 jaar oud is, moet hij nodig gerestaureerd worden. De wind is dan inmiddels vervangen door de elektromotor en van de wieken rest alleen nog een kale balk. Er zijn plannen om hem af te breken maar onder toezicht van de Stichting Monumentenzorg wordt de molen voor de som van f. 28.000,- in 1963/1964 volledig gerestaureerd. De kosten worden gedragen door de rijksoverheid, de provincie en de eigenaar. Zeelst krijgt er een volledig bruikbare molen voor terug.
In 1967 wordt de molen verheven tot Rijksmonument
Met beleid onthoofd
Eind jaren 80 heeft de molen opnieuw zorg nodig. De klassieke vraag luidt: “Wat gaat dat kosten, moeten we dat wel doen?” In Zeelst komt een actie op gang: het moet, de molen is net als de kerk beeldbepalend voor het dorp. Er moet zoveel aan vertimmerd en beschilderd worden dat de kap in zijn geheel naar beneden wordt gehaald. Onthoofd, maar dan met beleid. Op maandag 20 juli 1992 loopt Zeelst uit om te kijken hoe een enorme hijskraan de kap terugzet. De totale restauratie heeft ruim 1,5 ton gekost, o.a. opgebracht door de rijksoverheid en de gemeente Veldhoven. Maar net als vroeger kan in de molen met behulp van de wind weer mais, haver, gerst en rogge worden gemalen.
Een Phoenix
De Zilster molen is een stenen bergmolen, in 1858 gebouwd door Lambert der Kinderen (1823-1878), geboren te Casteren, in 1858 molenaar te Berghem (Oss). Wat brengt hem dan naar Zeelst? Welnu, in 1849 is hij getrouwd met Maria Johanna Barbara de Laure (1821-1864), dochter van Balthazar de Laure, molenaar te Zeelst, wonend in het Trapjeshuis. Diens houten molen op de hoek Molenstraat-Hoogstraat heeft een geschiedenis die teruggaat tot in de 14e eeuw. Balthazar overlijdt in 1857. De molen wordt in 1888 afebroken. De molen van zijn schoonzoon is dus de voortzetting van een oudere molen. De Zilster molen is een Phoenix die steeds weer verrijst. Ook nu. Dat moet. Er is in Veldhoven al te veel monumentaals verloren gegaan.
Foto boven: De Zilster molen in 2005.




























































































